Kayseri’nin Sarız ilçesine özgü, tarih boyunca bölge halkının önemli geçim kaynaklarından biri olan Sarız kilimi, unutulmaya yüz tuttuğu yerden yeniden hayata döndürülüyor. Yüzlerce yıllık dokuma geleneği, Kayseri Olgunlaşma Enstitüsü bünyesindeki atölyelerde usta öğreticiler tarafından yaşatılmaya çalışılıyor.
Geçmişte ilçedeki neredeyse her evde kurulu tezgâhlarda dokunan ve bölge kültürünün simgelerinden biri haline gelen Sarız kilimi, zamanla el sanatlarına olan ilginin azalmasıyla üretimden çekilmişti. Enstitü ise bu kültürel değeri gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla kapsamlı bir çalışma başlattı.
Usta öğreticiler tarafından özgün tekniklere sadık kalınarak dokunan kilimler, hem arşivlenerek korunuyor hem de talep doğrultusunda satışa sunuluyor. Böylece hem kültürel miras kayıt altına alınıyor hem de üretime ekonomik katkı sağlanıyor.
Kayseri Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Ali Durmuş, Sarız kiliminin kendine özgü motifleriyle ayırt edilebilir bir dokuma türü olduğunu belirterek, geçmişinin Türk tarihine uzandığını söyledi. Durmuş, kilim sanatının Türkmen boylarıyla geliştiğini vurgulayarak, “Her boyun kendine ait motifleri bulunur ve Sarız kilimi de özel desenleri sayesinde adıyla anılır. Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan süreçte, göçebe yaşamın bir parçası olarak kilim dokumacılığı yüzyıllar boyunca devam etmiştir. Yaklaşık iki bin yıllık bir geçmişi olan bu sanat, Türk kültürünün önemli bir parçasıdır” dedi.
Talep doğrultusunda kilim dokumacılığına yönelik kurslar da açtıklarını aktaran Durmuş, Olgunlaşma Enstitülerinin temel misyonunun yok olmaya yüz tutmuş el sanatlarını ortaya çıkarmak, öğretmek ve topluma yeniden kazandırmak olduğunu ifade etti.
Usta öğretici Fatma Alkış ise Sarız kiliminin zamanla değerini kaybettiğini ancak özel motifleriyle hâlâ özgünlüğünü koruduğunu belirtti. Alkış, kilimin düz dokuma tekniğiyle üretildiğini aktararak, saçaklı yıldız, su yolu, ala boncuğu, buğday başağı, kerpiç, kurt ağzı ve pıtrak gibi motiflerin Sarız kilimine karakter kazandırdığını söyledi.
Dokunan her kilimin sistemli şekilde kayıt altına alındığını da dile getiren Alkış, “Ürettiğimiz tüm kilimleri isimlendiriyor, dosyalayıp arşivliyoruz. Böylece Sarız kilimi gelecek kuşaklara somut bir kültürel miras olarak aktarılıyor” diye konuştu.
Kaynak: AA
